Fliek: Like Dandelion Dust

Like Dandelion Dust is gegrond op die boek, geskryf deur Karen Kingsbury.

In LIKE DANDELION DUST word daar na een van die samelewing se mees tragiese situasies gekyk. Twee ouerpare baklei oor ‘n 6-jarige seuntjie wat opgegee is vir aanneming nadat sy pa tronk toe gestuur is omdat hy sy vrou mishandel het, as gevolg van alkoholmisbruik.

Die fliek begin waar Rip Porter in hegtenis geneem word, nadat hy, in sy dronkenskap, sy vrou ernstig aangerand het. Sewe jaar later kom hy uit die tronk en Wendy, sy vrou, wag vir hom. Dit wil voorkom asof Rip heeltemal gerehabiliteer het in die tronk en hy vertel vir Wendy dat sy destyds die regte ding gedoen het deur die polisie te bel en dat hulle twee saam nou ‘n nuwe begin gaan maak en alles gaan beter wees as voorheen.

Toe hy begin praat van ‘n gesin begin, vertel sy hom van hul seuntjie wat sy laat aanneem het. Na hy gevonnis is, het sy uitgevind sy is swanger en het besluit dit sal beter wees as die kind aangeneem word. Hy het blykbaar die aannemingsdokumente in die tronk geteken, maar Rip sweer hy het nooit enige dokumente geteken nie en die twee vind uit iemand van die tronk moes sy handtekening vervals het. Hulle besluit dan om hul seun terug te eis, want die aanneming was dus nooit wettig nie.

Intussen lewe klein Joey onwetend ‘n idilliese lewe saam met sy aanneem-ouers, Jack en Molly Campbell, in ‘n pragtige huis naby die see, in Florida. Jack en Molly is welaf en Joey kom niks kort nie, nie fisies nie en ook nie emosioneel nie. Sy ouers gee hom nie net aardse goed nie, maar ook baie liefde en aandag.

Dan bars die bom en hulle hoor dat hulle Joey sal moet teruggee vir sy regte ouers. Ek gaan nie meer van die storie vertel nie, want dan bederf ek dit vir iemand wat self wil gaan kyk.

Dit was vir my ‘n moelike fliek om te kyk, want ek haat enige iets waar ‘n kind te na gekom word. Ek was egter heeltyd in twee geskeur vir Wendy, Joey se regte ma, en vir Molly, wat Joey vir 6 jaar grootgemaak het en so bitter lief het. Maar meer as enige iets anders, wou ek, net soos Jack, iemand aanrand oor wat hulle aan ‘n klein ou seuntjie doen wat glad nie verstaan wat aangaan nie en net een ma en pa ken. DIT, die fout van ‘n grootmens iewers, wat nie seker gemaak het van ‘n regte handtekening nie, was besig om ‘n onskuldige kind se lewe vir altyd te verander op die mees wrede manier denkbaar.

In Amerika is verlede jaar AGT aannemings omgekeer as gevolg van vervalste handtekeninge. En waar is die kind se belange in daardie tyd? Ook in hierdie fliek word daar eerstens na die biologiese ouers se regte gekyk en DAN eers na die kind! Dit skrei ten hemele.

Hierdie fliek wys die menslikheid van elke karakter en herinner ons ook daaraan dat elkeen van ons die potensiaal het om ons beste of ons slegste in ons karakter uit te leef, afhangende van die omstandighede waarin ons onsself bevind.

Uiteindelik is klein Joey se toekoms in die hande van sy twee ma’s. Sal een van hulle hom lief genoeg hê om hom te laat gaan? Gaan kyk self, maar neem genoeg tissues saam. Ek het my kop seer gehuil in hierdie fliek!

Die Rebellie van Sloet Steenkamp – Paul C. Venter

Toe ek jonger was, het ek geglo as jy ‘n boek begin, MOET jy hom klaar lees. Soms het ek dae lank deur boeke geworstel wat my absoluut geen plesier gegee het nie en waar ek soms my oë moes rek om nie van verveling aan die slaap te raak nie. Maar lees, moes ek klaar lees.

Later het ek besluit dis absolute onsin om myself so te martel en as ek in die eerste hoofstuk nie vasgevang is deur ‘n boek nie, maak ek hom toe en nooit weer oop nie. Verlede week beland Die Rebellie van Sloet Steenkamp in my hande. Ek kyk die boekietjie só en wonder of ek lus is vir ‘n vervelige storie oor boere en oorlog. Ek was mal oor die TV-reeks Arende en al is dit dan nou net oor ek so baie van daai Sloet gehou het, besluit ek om hierdie Sloet ten minste ‘n kans te gee.

En ek sit die boek nie sommer maklik weer neer nie. Die storie gryp mens van die eerste bladsy af en is net mooi nêrens vervelig nie.

Kortliks gaan dit oor die tydperk in Suid-Wes (nou Namibië) toe die goewerneur-generaal in Windhoek ‘n bevel gegee het dat alle Britse en Suid-Afrikaanse burgers in Duitswes onmiddellik uitgesit moes word en terugkeer na hulle geboorteland toe.

Sloet en sy mense, wat destyds uit die Unie van Suid-Afrika getrek het omdat hy volstrek nie onder ‘n Engelse regering wou bly nie, sit nou met die dilemma dat hulle hul grond in Duitswes gaan verloor en weer onder Engelse hande gaan val. Vir Sloet is dit onaanvaarbaar en hy rebelleer – weereens.

Mense wat Arende gekyk het, sal karakters soos die Engelse kaptein Kerwin, Sloet se vrou Annette, Jimmy Kitchener, PJ Buys en nog ‘n paar ander, weer raakloop in hierdie lekker boek. Daar is ook die Namas en hul leier, die Profeet Bäal Stuurman, vir wie jy een oomblik die ewigheid wil instuur en die volgende oomblik weer jammer kry en selfs van hom begin hou.

Soms maak die politiek van destyds mens effens deurmekaar en jy moet mooi lees om by te hou by wie nou eintlik aan wie se kant is, maar alles val mettertyd netjies in plek. Die boek is nie swaar oorlog leesstof nie, en daar is genoeg humor afgewissel met die ernstige dele om die boek ‘n werklike lekker-lees een te maak. Ek sal my min verbaas as ons hierdie een ook binnekort as TV-reeks gaan sien!

Tussen Stasies – Irma Joubert

So ‘n week terug lees ek ‘n biblioteekboek, Ver wink die Suiderkruis deur Irma Joubert.  Op die voorkant sien ek dit is die voorgeskiedenis van Kate en Bernard van Tussen Stasies, ‘n boek wat al geruime tyd in my boekrak staan, maar wat ek nog nie by lees uitgekom het nie.

Ek maak Ver wink die Suiderkruis klaar, ‘n lekker storie. Kate, ryk John Woodroffe se dogter, wat in die wurgende depressiejare besig is om haar tesis te doen oor die armblankes in Suid-Afrika. Daar is woedende myners in haar pa se myne, wat meer geld wil hê en daar is Bernard Neethling, ´n mynwerker. Hy moet haar oppas terwyl sy navorsing onder die armblankes doen. Hul wêrelde is so ver uitmekaar soos die Ooste en die Weste. Albei weet dit. Maar hy wil die Suiderkruis vir haar pluk. En dit, weet Kate, sal makliker wees as om hul liefde te laat blom.

Dis ‘n lekker liefdesverhaal, en toe ek klaar is, is ek nuuskierig oor wat verder gebeur en ek gaan haal Tussen Stasies uit my boekrak. Dit word ‘n boek wat my intrek en wegsleur, ‘n boek wat ek wens nie wil ophou nie, maar waar ek ook nie kan wag vir die einde nie, want ek wil SO graag hê die hartseer moet geluk word.

Tussen stasies vertel van Gretl, ´n Duitse weeskind van die Tweede Wêreldoorlog en haar verhouding met Jakób, ´n Poolse vryheidsvegter, wat haar een donker oorlognag gered het. Mens loop saam met Gretl, later Grietjie, van waar sy uit ‘n treintrok wat oppad is na Auschwitz, ontsnap, tot waar sy na Suid-Afrika kom, waar sy deur ´n Afrikaanse gesin aangeneem word.

Terwyl Gretl nog by Jakób se mense in Pole bly, kom hy agter sy kry nagmerries, maar toe hy haar daarna uitvra, wil sy nie daaroor praat nie, want dan “gaan die nagmerrie in die kamer agterbly.”

Jakób bly in Pole agter en Gretl word ´n Protestantse Afrikaanse Grietjie Neethling, Kate en Bernard se blondekopdogtertjie, wat hulle tot barstens toe liefhet. Maar ongeag hoe lief en goed haar nuwe ouers vir haar is, daar is dinge wat Gretl met haar saamdra wat net te groot is vir haar kleindogtertjielyf.

Soos die keer wat haar aangenome broer, Kobus, die sitkamer binnekom met ‘n geweer. Gretl skrik haarself wit en toe sy hom vra wat hy met die geweer gaan doen, is sy stom verbaas oor sy antwoord dat hy muisvoëls gaan skiet. Omdat nie een haar verbasing verstaan nie, vra Kobus haar ongeërg wat sy dan dink hy anders met die geweer gaan skiet.

“Mense,” antwoord sy sonder huiwering. Dit skok haar ouers en broer tot stilstand, en hulle besef dat haar verwysingsraamwerk soveel verskil van ander dogtertjies van haar ouderdom.

Jare later vra ‘n vriend wat sielkunde swot haar hoe sy alles wat met haar gebeur het, hanteer het, want sy was ‘n klein kind van ses jaar oud, toe haar hele familie van haar weggeneem is.

Sy antwoord (en dis vir my hartverskeurend):

“Ek het my dink klein gehou. Ek het naby gedink, nie wyer nie, veral nie agtertoe gedink nie. En as die agtertoedink wou insypel, het ek aan ander dinge gedink – stories.”

Maar selfs toe vertel Gretl nie alles nie. Daar is ‘n geheim wat sy met haar saamdra, ‘n geheim wat haar deur al die jare nog steeds nagmerries gee. Die enigste een wat al haar geheime ken, is Jakób, en sy weet nie eers of sy hom ooit weer in haar lewe gaan sien nie, want hy het agtergebly in Kommunistiese Pole en die Suid-Afrikaanse regering haat die kommuniste.

‘Tussen Stasies’ is die aangrypende verhaal van twee mense wat stry teen sosiale en ideologiese magte wat bots en hulle vir altyd van mekaar kan vervreem.

Maar wat my hart laat kramp het, was om aan al daardie Duitse oorlogwesies te dink.

Die feite: Die aankoms in 1948 van 83 Duitse weeskinders in Tafelbaai was die uiteinde van ‘n omstrede veldtog van die Dietse Kinderfonds. Een van die dryfvere was etniese purisme: sommige bestuurslede het voorkeur gegee aan kinders met ‘n Ariese stamboom. Sommige kinders is in Duitsland afgekeur weens hulle Poolse, Russiese of Joodse bloed, of hulle Rooms Katolieke geloof. Die hoofrede vir hierdie projek was klaarblyklik ideologies: die kinders moes protestantse Afrikaners word wat die Afrikanergetalle sou versterk.

Die onvertelde storie: Daardie weeskinders was, met die uitsondering van ‘n handjievol, almal 8 jaar en jonger. Van daardie kinders was ook nie werklik wees nie, hulle ouers het hulle afgeteken in die hoop om vir hulle ‘n beter toekoms hier in Suid-Afrika te gee. Hoe dapper moes daardie klein kindertjies nie gewees het, om ‘n drie-weke-seereis (soos Gretl gesê het) ver weg te gaan van hul land en alles wat bekend is nie? Om hier nuwe ouers te kom kry en ‘n nuwe taal en gewoontes aan te leer en te weet – hulle eie, eie familie sal hul dalk nooit weer sien nie.

Ek het meer gaan lees oor hierdie kinders, lees gerus meer HIER.

For the love of a son – Jean Sasson

Kort voor my vakansie begin, haas ek my by die biblioteek in. Ek is verby laat, het nog ’n afspraak wat wag en het werklik net 10 minute om nuwe boeke uit te soek. Dus maak ek sommer vinnig ’n draai by die trollie met boeke wat daai dag ingekom het en gryp net ’n paar wat interessant lyk. So vat ek hierdie een.

Die boek begin stadig en ek wou-wou dit net ’n mis gee, want deesdae het ek te oud geword om deur ’n boek te worstel net om te kan sê ek het dit darem klaar gelees. Net toe ek egter begin vaak raak, tel die boek spoed op.

Die titel van hierdie boek is effens misleidend en dalk net gekies om mense se aandag te kry. Terwyl die boek nie presies is wat ek verwag het as gevolg van die titel nie, het ek die boek uiteindelik baie geniet en die inhoud was vir my in baie opsigte ‘n openbaring.

Ons kla so maklik oor die toestande in ons land, die misdaad en die swak diens. Maar ons het nie regtig die vaagste benul hoe gelukkig ons nog is nie, veral as vrouens.

Kortliks gaan die boek oor Maryam, ’n Afghaniese vrou. Vandat Maryam klein was, het sy al gerebelleer teen die diskriminasie in haar land teen vroue. Sy is bevoorreg om in ‘n redelik welvarende gesin groot te word, met ‘n ma en pa wat nie heeltemal so bekrompe is oor vrouregte as die res van haar familie nie.

Sy beleef hoe verskeie van haar vroulike familielede mishandel word deur hul mans en sweer dat sy nooit sal toelaat dat so iets met haar gebeur nie. Dan neem die Russe Kabul oor en omdat Maryam haar op allerlei maniere verset teen hulle, moet haar ouers naderhand reël dat sy landuit vlug, om haar lewe te red.

Haar pa gaan saam met haar en later emigreer hulle na Amerika. Hier ervaar Maryam vir die eerste keer as vrou totale vryheid. Haar land se tradisie kan sy egter selfs hier nie ontduik nie en sy begewe haar uiteindelik in ’n huwelik met ’n mede landsgenoot, soos deur haar pa gereël. Dié man is egter die duiwel gereinkarneer en Maryam word geslaan, mishandel en verkrag.

Ongeag die feit dat hulle in Amerika is, waar so iets nie behoort te gebeur nie, kry Maryam byna geen ondersteuning van haar familie nie, want die ingebore geloof dat die vrou die man se eiendom is om mee te maak wat hy wil, verhoed dat haar familie haar red uit die man se kloue.

Na die geboorte van haar seun, besluit Maryam om haarself te red en sy vlug weg van Kaiss, haar man. Sy begin die skeisaak en doen aansoek vir ’n interdik, maar voor enige iets gefinaliseer kan word, steel Kaiss hul seun en vlug terug na Afghanistan.

Daar is geen manier wat sy haar seun kan gaan terughaal nie, die Amerikaanse regering kan haar nie help nie, en intussen word Afghanistan verskeur deur oorloë. Elke dag vrees sy dat haar kind in die kruisvuur van ’n verskeurde land kan beland.

Met tussenposes probeer Maryam deur vriende en familie kontak te maak met haar seun, maar jare gaan verby waarin sy nie veel uitrig behalwe net om te hoor dat hy nog lewe nie.

Die boek eindig nie soos wat ek gehoop het nie en dit het my net weer laat besef dat die omstandighede waarin ’n kind grootword, tog wel ’n groot rol speel in hoe hy ontwikkel.

Die boek het my egter vir die eerste keer laat besef dat Afghanistan nie sommer net daai land is op TV waar ek altyd hoor hoe maak die mense oorlog nie en hoe meng Amerika in nie. Dit het vir my die gewone inwoners van ‘n eens pragtige land MENS gemaak.

En dit het my weereens naar gemaak oor die wreedheid van mens teenoor mens, en hier spesifiek van mans teenoor vrouens. Volgens hierdie mense se tradisie kon ’n man sy vrou doodmaak sonder enige gevolge en al reaksie sou wees; ”Foeitog, die arme man. Sy moes hom so ver gedryf het.”

Met die heerskappy van die Taliban (1996) het alles net nog veel erger geword. Vrouens mag nie meer hulle huise verlaat het nie, hulle mag nie gewerk het buite hul huis nie en hulle is ook nie toegelaat om enige skool by te woon nie. Dans is verbied, musiek is oral verbied. Sou jy gevang word in besit van ’n musiekkasset was jou voorland die tronk. Televisie is verban en alle kameras, films en foto’s is vernietig, want dis beskou as selfliefde, ‘n groot sonde.

Vrouens wat weduwees was en voorheen gewerk het in ordentlike beroepe soos die onderwys, moes nou by die huis bly en het geen manier gehad om hul kinders te versorg nie. Baie van hulle het hul uiteindelik uit desperaatheid na prostitusie gewend, wat die Taliban vreemd genoeg  toegelaat het, of te wel basies net ignoreer het.

Ek is nie spyt ek het die boek gelees nie en ek sal graag meer van Jean Sasson se boeke wil lees.

Thula-Thula – Annelie Botes

Thula thula, thula baba, thula sana,

Thul’u babuzo ficka, eku seni. (repeat)
Kukh’in khan-yezi, zi-holel’ u baba,
Zim-khan yi-sela indlel’e ziyak-haya,
Sobe sik hona xa bonke be-shoyo,
Be-thi bu-yela u-bu-ye le khaya,
Thula thula thula baba,
Thula thula thula sana,
Thula thula thula baba,
Thula thula thula san.

Keep quiet my child
Keep quiet my baby
Be quiet, daddy will be home by dawn
There’s a star that will lead him home
The star will brighten his way home
The hills and stones are still the same my love
My life has changed, yes my life has changed
The children grow but you don’t know my love
The children grew but you don’t see them grow
Thula-thula deur Annelie Botes – die ergste boek wat ek in ‘n bitter lang tyd gelees het. Eintlik dink ek nie enige boek het my al ooit so ontstel nie. Nie eers ‘Dis ek, Anna’ of die boek oor die Australiese weeskinders wat deur die Katolieke nonne misbruik is nie.

Die boek gaan oor ‘n gesin waar dinge drasties en tragies skeefgeloop het. ‘n Pa en ‘n ma wat wandel met God en ingehaak is by Satan. En ‘n gemeenskap wat kyk en nie sien nie, want die waarheid is te ongeloofwaardig.çb, maar steeds vasgevang in die bang lyfie van ‘n vier-en-‘n-halfjarige dogtertjie. ‘n Dogtertjie wie se boetie op sy 10de verjaarsdag verongeluk het en toe alles in haar lewe op sy kop laat draai het. ‘n Dogtertjie wat bo-gemiddeld intelligent is, maar al hoe stiller en stiller raak, omdat sy bang is vir die naglikkewaan, bang vir die gevoelens wat haar pa uit haar kindlyfie uittoor. Stiller raak, omdat haar pa haar tot stilte sweer en haar ma oor haar boetie treur en nie omgee wat snags in Gertruida se kamer gebeur nie.

‘n Pa wie se hartseer kwaad trek in sy kop en ‘n ma wie se hartseer en verwronge idee van ‘n gesin se beeld na buite maak dat sy haar dogter verraai tot die einde.

Ek het deurentyd gemengde gevoelens teenoor Abel en Susarah gehad, van ‘n felle haat tot ‘n diepe jammerte. En weersin in die mense van die gemeenskap wat Gertruida ook gefaal het. Net soos die gemeenskap soveel ander kinders in nood faal, omdat ons nie betrokke wil raak nie. Omdat die een wat ons verdink van die onmoontlikste goed, ‘n vername, gerespekteerde persoon is en dit net soveel makliker is om ons koppe weg te draai en onsself wys te maak ons verbeel ons hierdie dinge.

Gertruida kruip weg agter woorde, verdwyn in sprokiesverhale terwyl haar pa haar snags buig na sy wil. Soms wonder sy of God bestaan en ás hy bestaan, waarom ignoreer Hy haar. Hy sê in die Bybel geen haar op jou hoof sal geskaad word nie. Waarom word álles aan haar geskaad?

Nag na vernederende nag bid Gertruida dat haar pa moet doodgaan. Soms maak sy planne om hom self dood te maak, maar ook in Gertruida baklei die liefde vir haar pa teen die haat vir Abel. In haar kop kry sy dit reg om soms ‘n onderskeiding te maak tussen die man wat haar 22 jaar lank reeds molesteer en die pa wat soms op die mees onverwagte tye weer haar pa word soos voor haar boetie se dood. Die pa wat haar kinderlyfie gebad en in die bed gesit het, aan haar gevat het in liefde, sonder dat dit verkeerd gevoel het.

Sy baklei ook met haarself omdat sy nie by magte is om net weg te loop nie, die siek siklus te verbreek nie. Uiteindelik kry sy die insig dat sy soos die hond is wat wetenskaplikes in ‘n eksperiment gebruik het. Eers skok hulle die regterkant van sy hok en hy loop lê links. Dan skok hulle die linkerkant en hy loop lê regs. Daarna skok hulle die hele hok en die hond het nêrens om heen te gaan nie. Eers is hy verwilderd en angstig, maar toe hy geen uitvlug plek kry nie, gaan lê hy later willoos op die hok se vloer en gee hom oor aan die skokke. Hierna maak die wetenskaplikes die hok se deur wawyd oop en tot hul verbasing storm die hond nie uit na veiligheid nie. Hy bly lê net daar, sy vluginstinkte is beskadig en hy is afgestomp teen pyn en skok.

Mettertyd leer Gertruida meer oor haar pa en ma se eie kinderjare en alhoewel dit nie ‘n verskoning vir dit is wat hulle haar aangedoen het nie, kom sy tot die besef dat sy slegs die slagoffer was van twee mense in wie se brein iets ontspoor het. Dalk was haar boetie se dood net die sneller.

Ek wil nie meer vertel en die boek bederf vir dié wat dit nog wil lees nie. Ek moet net byvoeg dat dit nie ‘n boek is wat ek sommer vir enigeen sal aanbeveel nie. Jy moet sterk wees om hierdie boek te lees en nie mateloos, redeloos en radeloos te voel om uit te gaan en alle kindermolesteerders sommer net vrek te skiet nie. Dalene Matthee het in ‘Fiela se kind’ gesê: “Die Here vergewe mens baie dinge, maar die skade wat jy ‘n kind aandoen, vergewe Hy jou NOOIT nie.” Amen

Ek wil net een stukkie hier aanhaal, wat my diep getref het. Mens glo so maklik sielkundige hulp is ‘n antwoord, en ek is een van dié wat ook gou is om te sê ‘Gaan praat met iemand. Kry hulp.’

In Gertruida se woorde: “Maar dwarsdeur alles het sy skepties gebly, want sy was oortuig al doen jy tienduisend terapiesessies, al verslind jy elke boek en artikel oor sieklike seks agter huise se geslote deure, al volg jy die gesondword-getuienis van honderde slagoffers, al bid jy tot jou knieë skurf is – vergeet sal jy nooit. Die wantroue en angs is by jou ingebed tot die einde van jou dae.

Jy kan klinies leer verstáán wat die verwrongendheid veroorsaak wat die monster dryf om jóú lewe te verorber. Jy kan leer konsentreer, jou obsessies beperk en hanteer. Jy kan duisend maal oortuig word van jou onaandadigheid en onskuld. Op die oppervlak kan ‘n sielkundige jou help met antwoorde soek. Maar vergeet en volkome héél word, by ‘n punt aankom waar die aftakeling nie meer ‘n faktor in jou lewe is nie, is onmoontlik. Die slagoffers wat dit getuig, is besig met ‘n wiegelied.

Miskien kan dit sagter word. Verder terugskuif in jou geheue. Vervang word deur omstandighede van geborgenheid en respekwaardigheid.”

Maar jou gesteelde kindwees – dit sal jy nooit weer terugkry nie.

Thula Thula, stil my kind!

My Sister’s Keeper – Jodi Picoult

Teen die tyd het baie al seker hierdie fliek gesien en heelwaarskynlik die boek ook gelees. Ek het eers die boek gelees en toe die fliek gaan kyk, en ek was spyt. Die fliek eindig nie eers dieselfde as die boek nie. Ek dink die filmmense het die fliek laat eindig soos wat mens logies sou verwag, en ek dink daardeur het hulle die verhaal ‘n onreg aangedoen.

Die verhaal gaan oor Kate, 16 en haar suster Anna, 13. Op twee jaar oud, is Kate gediagnoseer met ‘n seldsame soort terminale leukemie. Nie Kate se ouer broer, Jesse, of enige van haar ouers se genetiese samestelling was geskik vir ‘n bloed- of beenmurgskenking nie en die kanse was skraal om ‘n onbekende skenker te vind. Na hul dokter se terloopse opmerking oor ‘n ander ouerpaar wat nog ‘n kind gehad het, nadat hul een kind gediagnoseer is met leukemie, en toe uitgevind het hierdie kind is n perfekte skenker, besluit Kate se ouers uit desperaatheid om ‘n genetikus te gaan spreek.

Anna word dus geneties gekweek, met die hoofdoel voor oë dat sy ‘n skenker vir Kate sal wees. Aanvanklik sou slegs Anna se naelstring se stamselle gebruik word om Kate se eie onvoldoende bloedselle te voed en die leukemie in remissie te plaas. Dit is dan ook aanvanklik ‘n sukses.

Ongelukkig hou dit nie daar op nie. Kate is vir vyf jaar in remissie voordat die kanker met alle mag terugkeer. Weer moet Anna bloedselle skenk. Soms trek die dokters te min en moet sy teruggaan, tot soveel as drie keer na mekaar. Sy is net vyf jaar oud en die hospitaal en alles wat daarmee saamgaan, is eers vir haar ‘n verskrikking, maar mettertyd begin sy haar lot gedweë aanvaar. Haar ouers, maar veral haar ma, Sara, laat haar dan ook van kleinsaf verstaan dat dit haar lewenstaak is om haar suster te red.

Elke keer red Anna se bloed Kate vir ‘n rukkie, maar elke keer kom die kanker tog maar weer terug. Later jare skenk Anna ook beenmurg, nog ‘n pynlike prosedure. Anna, wat uitblink in yshokkie, word ontneem van die voorreg om weg te gaan op ‘n gesogte hokkie toer, want wat as iets met Kate gebeur en sy het Anna se bloed nodig terwyl Anna weg is? Anna voel naderhand dat sy onsigbaar is en net deur Kate bestaansreg het.

Dan, op sestien, gee Kate se niere in. Kate het reeds alle beperkinge op hoe lank sy sou bly lewe, verkeerd bewys, danksy Anna. Nou verwag haar ouers dat Anna ‘n nier aan Kate moet skenk. En dis hier waar Anna besluit om die streep te trek. Nou, op dertien, gaan sien Anna ‘n prokureur en dagvaar haar ouers vir die regte op haar eie liggaam – vir mediese emansipasie.

Dit is hier waar die boek se verhaal begin. Die leser leer ken vir Jesse, die ouer broer, wat al jare terug besluit het hy is niks werd in sy familie, want sy bloed was nie goed genoeg om sy suster te red nie. Jesse beskou homself reeds as jeugmisdadiger en terwyl Brian, die pa, ‘n brandweerman is, word Jesse ‘n brandstigter, alhoewel net van leë en verlate geboue. Sy ouers is meeste van die tyd nie eers bewus van Jesse se doen en late nie, want Kate se krisisse oorskadu gewoonlik alles.

Net een keer, op tien, toe Sara vir Jesse weereens teleurstel deur nie ‘n belofte aan hom na te kom nie, omdat Kate siek geword het en Sara op hom skree om groot te word en te besef die wêreld draai nie net om hom nie, verloor Jesse dit en skree terug: “Yeah, right, she’s sick. Why don’t you grow up? Why don’t you figure out that the world doesn’t just revolve around her?!”

Agterna dra hy swaarder as ooit aan sy skuldgevoel. Dis dan ook hy wat bitter vir Anna sê, toe hy uitvind dat sy ‘n prokureur wil gaan sien: “Don’t mess with the system, Anna. We’ve all got our scripts down pat. Kate plays the Martyr. I’m the Lost Cause. And you, you’re the Peacekeeper.”

Die hoofstukke van die boek is afwisselend uit die perspektief van een van die karakters geskryf. En soos mens lees van een hoofstuk na die volgende, ry jou emosies en jou vermoë om kant te kies, wipplank. Somtyds wou ek Sara skud en vir haar skree; “Sien tog net jou ander twee kinders ook raak!” En ander kere het ek so ‘n ongelooflike diep simpatie vir haar gehad. Hoe kies ‘n ma regtig tussen haar twee kinders? Hoe kies jy om een te laat sterf, omdat ‘n ander een se lewenskwaliteit nie meer daaronder kan ly nie? Daar is ook geen oomblik wat die leser daaraan kan twyfel dat Sara vir Anna ook onvoorwaardelik liefhet nie, al was Anna “gekweek” ter wille van Kate.

Een oomblik sien mens Sara se kant in, die ander oomblik stem jy honderd persent saam met Anna se optrede. Die pa, Brian, is ook in twee geskeur, nes die leser. Dit veroorsaak dan ook verwydering tussen hom en Sara.

Vir my as leser, was dit asof ek magteloos gestaan en toekyk het hoe ‘n gesin, waar soveel liefde in werklikheid vir mekaar opgesluit lê, teen duiselingwekkende spoed op ‘n afgrond afstuur. Soos Anna tereg op ‘n keer teenoor haar prokureur opmerk, sal daar geen wenners in haar saak wees nie. Selfs nadat die regter die beslissing uitgespreek het, sou alles nog lank nie verby wees nie.

Teen die einde van die hofsaak neem die hele storie egter ‘n totaal onverwagte wending en net sodra die leser glo dat alles ten goede afgeloop het, tree die noodlot in.

Nie in my wildste drome het ek myself die einde van die verhaal so voorgestel nie. Dit slaan die leser soos ‘n vuis tussen die oë. Ek het die hele laaste hoofstuk deur gehuil, om maar net tot die eintlike besef te kom dat ons as mens heeldag kan loop en planne maak, maar dat ons nooit werklik heeltemal in beheer is nie.

Lees die boek gerus self, dis die moeite werd. Maar moenie ‘n gewone “happily ever after” verwag nie. Jy gaan veel meer kry as waarop jy gereken het.

Uit die binneland – Dana Snyman

Ek hou nie eintlik van kortverhaal bundels nie. Ek hou van ‘n boek met ‘n begin en ‘n einde en tussen in moet ‘n ordentlike storie wees. Maar soms gaan ek deur ‘n stadium waar ek moeg raak van ‘hele’ boeke lees en dan krap ek rond vir kort stories of sketse. So kom ek toe af op Dana Snyman se bundel sketse – Uit die binneland.

Ek begin lees en kort voor lank kan ek die boek nie neersit nie; dalk ook omdat ek met so baie dinge waaroor hy skryf kan identifiseer. Ek lees ‘Neem my op vlerke’, en terwyl ek lees, begin ek lag. Ek lag naderhand so dat my huismense kom kyk wat aangaan. Ek probeer vir hulle voorlees, maar ek lag so, (want ek het toe mos reeds die prentjie in my kop), dat niemand ‘n woord kan uitmaak wat ek lees nie. Na ‘n paar probeerslae, waarin die lag net elke keer bo-oor my lees hardloop, het ek maar opgegee. Ek hoop Dana vergewe my, maar ek gaan die skets hier vir julle herhaal. Alle erkenning aan Dana Snyman, wie se ander boeke ek nog gaan soek en ook gaan lees!!! Ek hoop julle geniet dit net soveel soos ek.

Neem my op vlerke

Ek kan steeds nie na daardie liedjie luister nie. Daardie een van Anneli van Rooyen: “Neem my op vlerke”. As dit speel, skakel ek die radio af. Jammer.

Dit herinner my te veel aan die nag toe Oupa tussen Grootfontein en Otjituru in die ry uit ons Hilux-bakkie geklim het.

Ons is die oggend vroeg by die huis weg, op pad om by oom Jors Stroh op sy plaas anderkant Grootfontein te gaan jag. By Postmasburg ontdek ons toe ons het die tassie met die kassette vergeet. Al wat ons gehad het, was Annelie se Ek wil jou ken-kasset wat Ma in die Hilux se kassetspeler gelos het. (“Neem my op vlerke” is nommer 3 op kant 2, as ek dit nie mis het nie.)

Daar was darem ook die radio maar êrens tussen Nakop en Karasburg het dit ontroosbaar begin suis en krap. Toe stoot Pa maar vir Anneli in. Neem my op vlerke verby Karasburg, Grunau en Keetmanshoop. Later was dit donker. Êrens anderkant Rehoboth het die vaak gekom. Oupa het reeds geslaap. Ek weet want ek het met my kop teen hom gaan lê en ek kon voel hoe ruk die snork aan hom.

Pa het wakkerblypille gedrink.

Pa het ná daardie nag ook ‘n inskrywing in die Guinness Book of Records verdien: Die man wat die meeste kere agtereenvolgens na Anneli van Rooyen se Ek wil jou ken-kasset geluister het. Want halfvyf daardie oggend toe ons by die vulstasie op Grootfontein stilhou, meer as 1000 kilometer verder, toe sing sy steeds.

Die pad tussen Grootfontein en Otjituru, oor die makalanivlakte, het toe nog hekke gehad. Die vlakte het die naam gekry oor die baie makalanipalms wat daar groei; sulke hoës wat ‘n bietjie soos windpompe in die maanlig lyk.

Nie dat ek of Oupa daardie nag veel makalani’s gesien het nie. Ons het te lekker geslaap. Êrens het Pa stilgehou en my in die ribbes gestamp. Daar was ‘n hek. Ek het op my beurt aan Oupa gestamp en Oupa het uitgeklim en die hek gaan oopmaak. Anneli het bly sing. Pa het deurgery en Oupa het teruggeklim. Ek en Oupa het verder geslaap. Tot daar weer ‘n hek was. Ek weet nie deur hoeveel hekke ons is nie, maar later was dit ‘n outomatiese reaksie: Pa stamp aan my, ek stamp aan Oupa en hy gaan maak oop.

Naby Otjituru het Pa weer aan my gestamp. Ek het my kop gelig en aan Oupa gestamp. Toe besef ek die bakkie beweeg nog. Dit is nie ‘n hek nie. Pa wil net hê ons moet na die koedoes langs die pad kyk.

“Nee, Oupa!”

Te laat.

Die deur was reeds oop, Oupa besig om uit te klim terwyl Anneli sing: “Neem my op vlerke…”

Oupa Swannie het darem niks gebreek nie. Maar hy is ‘n waardige man, ek gaan nie hier vertel van sy nerfaf lyf en sy stukkende bril en hoe hy gevloek het waar hy in die stof gelê het nie.

Die res van die pad het ons in doodse stilte afgelê.

Dankie Dana Snyman!

Trust me – Lesley Pearse

Ek hou nie regtig van historiese romans, met ‘n held en heldin en ‘n “happily ever after”. Ek hou van iets met meer om die lyf.

So twee jaar terug lees ek egter hierdie boek terwyl ek iewers vakansie hou en dit was al wat daar te lese was. Ek plaas die resensie weer hier, want ek dink die boek is absoluut die moeite werd om te lees.

Op ‘n manier het die boek toe ook ‘n “happily ever after” vir een van die karakters, maar wat ek in die boek gelees het, het my tot so ‘n mate geskok dat ek gaan naslaan het om meer te wete te kom. En dit waarop ek afgekom het, is NIE vir die “fainthearted” nie, maar ek voel tog om dit te deel.

Dis ‘n ongelooflike storie, een wat meer na ‘n slegte fliek klink as die werklikheid, maar dit het regtig gebeur. In die twee dekades na die Tweede Wêreldoorlog is 10 000 Engelse kinders na Australië gestuur. Baie van hierdie kinders is mishandel en misbruik. Vir al hierdie kinders is daar gelieg.

Die storie begin in Engeland na die oorlog – ‘n triomfantelike nasie, maar nogtans gehawend, bankrot en met die las van oorvol kinderhuise. Baie van hierdie kinders is na tehuise gestuur deur familie wat doodeenvoudig te arm was om hulle groot te maak. Wat hierna gebeur, is amper onmoontlik in ‘n beskaafde land in moderne tye.

Die Britse regering, in samewerking met die kerke en welsynorganisasies, smee ‘n geheime plan om van hierdie kinders ontslae te raak. ‘n Plan wat eers in die laat negentiger jare oopgevlek word. Hierdie kinders word vertel dat hulle na ‘n wonderlike nuwe land, met baie geleenthede, gaan en dat hulle daar ‘n groter kans sal hê om deur liefdevolle families aangeneem te word. En hulle is in hul duisende verskeep na Australië. So eenvoudig soos dit.

Die eerste skip wat in 1947 vertrek, is die SS Asturias. Vrag: 147 seuns en meisies. John Hennessy, een van die seuns en 11 jaar oud op daardie stadium, vertel:

“Ons het gedink Australië was net om die draai. Hoe moes ons weet dis aan die anderkant van die wêreld? In elk geval, hulle het ons vertel dis ‘n wonderlike plek met baie vrugte.”

Soos baie ander kinders, het Mary Molloy nie mooi begryp wat aan die kinders voorgestel is nie: “Ek het gedink ons gaan net weg vir ‘n rukkie.

Regoor Brittanje, by weeshuise en ander inrigtings, is dieselfde ding aan al die kinders vertel: julle gaan na ‘n nuwe land, ‘n nuwe lewe, ‘n nuwe familie. Baie was buite-egtelike kinders. Ander was kinders van enkelma’s wat finansieel nie meer alleen die mas kon opkom nie.

Vir al hierdie kinders is vertel dat hulle ouers dood is en dat hulle nou weeskinders is. Daar was niks en niemand meer vir hulle in Engeland nie en hulle sou beter af wees in die nuwe land.

Oor die volgende 20 jaar is 10 000 kinders, sommige so jonk as 3 jaar en geeneen ouer as 15 nie, na Australië gestuur.

Ses weke en 12 000 myl later, het die kinders arriveer in Fremantle hawe in Wes-Australië. Die kinders het opgewonde rondgekyk vir die vrugtebome, die kangaroos en hulle nuwe families, maar daar was nie ‘n teken van enige van hierdie beloofde dinge nie Daar het iets heel anders op hulle gewag.

Hierdie kinders was bloot ‘n kommoditeit wat uitgevoer is deur ‘n nasie wat ‘n surplus van kinders gehad het. Hulle is bloot verskeep vanuit inrigtings in Brittanje na inrigtings in Australië. Geen wonderlike nuwe lewe of familie het vir hulle gewag nie – slegs pikke en grawe en harde arbeid.

Hennessy vertel: “Nadat hulle ons vingerafdrukke geneem het, het hulle susters en broers van mekaar geskei. Die kinders het geskree toe hulle geskei word. Ek hoor vandag nog hoe hulle skree.”

John Hennessy is na ‘n plek genaamd Bindoon gestuur, ‘n inrigting wat bestuur is deur die ‘Christian Brothers’, ‘n orde van Katolieke monnike, 60 myl uit die beskawing, in die snikhete bosveld van Wes-Australië. Bindoon was ‘n inrigting en skool vir seuns, maar hier was onderwys geensins prioriteit nie.

Prioriteit was konstruksie. Broer Francis Keaney, ‘n imposante Ier wat aan die hoof van die inrigting was, het ‘n obsessie gehad om Bindoon op te bou as die grootste Katolieke inrigting in Wes-Australië. En die kinders was die arbeiders. Van sonsopkoms tot sonsondergang moes hierdie kinders aan Keany se heiligdom bou, sonder skoene en sonder vrae.

Bindoon is vandag ‘n regte skool, ‘n landboukollege, en word steeds bestuur deur die ‘Christian Brothers’. En oudskoliere is nie welkom nie, veral nie as hulle vergesel word van die pers nie. Dié wat dit gewaag het, is weggejaag van die perseel af. Die ‘Christian Brothers’ is nie gretig om blootgestel te word as gebruikers en misbruikers van kinderarbeid in die onlangse verlede nie.

Vir hierdie kinders was daar geen ontsnapkans nie. Die kos was soos iets uit ‘n Dickens verhaal. Hulle was konstant honger en ondervoed. As enige een gevang is waar hy kos steel, is hy kaal uitgetrek en byna doodgeslaan met ‘n sambok, voor al die ander kinders. Broer Keaney het self die slaanwerk gedoen.

Lyfstraf was deel van die kinders se daaglikse roetine. Deel van die nagtelike roetine was besoeke aan die kinders se beddens, deur die ‘Christian Brothers’. Soms het hulle seuntjies selfs jonger as 10 jaar uit hul beddens kom haal en gesodomiseer.

Daar was niemand na wie hierdie kinders kon vlug nie. Die Australiese regering, wat veronderstel was om die kinders se voog te wees, kon hulle net sowel weggegooi het. Geen kinderwelsynsbeampte het ooit gaan seker maak dat hierdie kinders versorg is nie.

Die hoof van die ‘Christian Brothers’ in Wes-Australië, Tony Shanahan, erken dat daar kinders misbruik is, maar gee voor dat dit nie so erg was nie en meeste van die stories erg oordryf is. In 1993 het die ‘Christian Brothers’ egter in antwoord op ‘n regsgeding, amptelik verskoning gevra teenoor die kinders en skadevergoeding ter waarde van 2.5 miljoen doller aan 250 gewese inwoners uitbetaal. Die meisies, wat na ander plekke gestuur is, is baie min seksueel misbruik in vergelyking met die seuns, maar hulle is net so erg fisies mishandel en geslaan en moes ook as goedkoop arbeid werk.

In 1967 het hierdie verskeping van kinders na Australië skielik opgehou. Die doodeenvoudige rede was dat Brittanje nie meer kinders vir uitvoer oorgehad het nie. Van die 10 000 kinders in Australië is net 5 aangeneem deur families. Bitter min van die kinders het geboortesertifikate of dokumente van enige aard gehad. Dit wil voorkom asof hul vaderland hulle doodeenvoudig net spoorloos wou laat verdwyn.

Mary Molloy het grootgeword in ‘n inrigting buite Sydney. Toe sy as volwassene gaan aansoek doen vir ‘n paspoort, het daar ‘n verrassing op haar gewag.

“Die enigste manier waarop ek ‘n paspoort kon kry, was om ‘n genaturaliseerde Australiër te word,” vertel Mary. “Ek het gedink ek was. Die hele storie was malligheid. Ek is al hier vandat ek 9 is. Ek is hierheen gestuur en tog word ek nie gesien as ‘n burger van hierdie land nie. Volgens Brittanje bly ek ook nie meer daar nie. So, waar behoort ek? “

Vir dekades het Engeland dit reggekry om van hierdie weggooi-kinders te vergeet. Vir dekades het hierdie kinders geglo hulle was almal weeskinders. Maar ‘n handjievol jare terug het hierdie verlore kinders – nou verlore volwassenes verspreid oor Australië – tot hul skok uitgevind hulle is vir 50 jaar belieg en bedrieg deur die regerings van Brittanje en Australië, die Katolieke kerk en die Kerk van Engeland.

Hulle was nie weeskinders nie. Hulle het families gehad in Engeland, families wat genoodsaak was om hulle in kinderhuise te los, maar alle intensies gehad het om hulle weer te kom haal sodra hulle finansieel in staat was om vir hulle te sorg.

Een van hulle, Tony Jones, was geskok toe hy hoor dat sy ma nog lewe. Omdat Maud Jones te arm was om vir Tony te sorg, het sy hom na ‘n kinderhuis gestuur. Sy het nooit toestemming gegee dat Tony na Australië kon gaan nie. Haar toestemming is nooit eers gevra nie!

Twee weke voor Tony met sy ma herenig sou word, is sy oorlede. Hy was gebroke. “Ek het my ma in haar doodskis gesien. Dit was die mees hartverskeurende ervaring van my lewe. En hulle het geweet sy lewe. Die ‘bastards’ het geweet!”

As seuntjie het die Kerk van Engeland vir Tony gesê sy ma is dood. Dit was ‘n leuen. As volwassene het die Britse en Australiese regerings vir Tony gesê sy rekords bestaan nie. Dit was nog ‘n leuen. En Tony Jones is nie die enigste een met wie dit gebeur het nie.

Margaret Humphreys, ‘n Engelse welsynswerkster, het begin om hierdie veragtelike stuk Britse geskeidenis oop te krap, nadat een van haar kliënte haar vertel het dat haar jonger boetie as kind per skip na Australië gestuur is. Humphreys het ‘n trust gestig om hierdie kinders te help om hul geboortesertifikate, hulle ouers en hul verlede te vind.

Humphreys het uitgevind dat van al 10 000 kinders, was slegs EEN werklik ‘n weeskind. Regoor Engeland het hulle ouers en familie gevind van hierdie kinders. Geeneen van hierdie ouers het geweet dat hulle kinders na Australië gestuur is nie, geeneen het toestemming gegee nie. Daar is bloot aan die ouers vertel dat hul kinders uitgeplaas is by liefdevolle families in Engeland, baie goed aanpas en dat die Welsyn nie gaan toelaat dat hulle lewens weer ontwrig word nie.

Humphreys sê duisende van hierdie sogenaamde “weeskinders” het nog nie hulle ouers gevind nie en omdat beide ouers en kinders reeds oud is, raak die tyd min.

Die Australiese regering het geen hulp aangebied om hierdie kinders se families te vind nie. Toe daar vir Philip Ruddock, die Australiese minister van immigrasie, gevra is hoekom die regering nog geen verskoning teenoor hierdie kinders gevra het nie, het hy geantwoord.

“Ek weet nie waarvoor ons verskoning moet vra nie. Wat ons in Australië wou doen, was om jong mense hierheen te bring en hulle geleenthede te bied vir ‘n nuwe begin, ‘n nuwe lewe. En hulle het van daardie geleentheid gebruik gemaak. Ek is glad nie seker dat al hierdie aaklige stories waar is nie.“

Sover dit Engeland aangaan, is daar sedert hierdie kinders se vertrek na Australië net een groot stilte oor die hele onderwerp. Die Engelse stel nie belang hierin nie. Hulle wil nie daarvan weet nie. Dis asof hierdie kinders met hulle vertrek uit Engeland doodeenvoudig ophou bestaan het vir hul vaderland en sy mense.

Wie in die Britse regering het geweet van hierdie kinders se verskeping? David Hinchliffe, ‘n lid van die Parlement en die leier van die Britse regering se ondersoek na hierdie gebeurtenis, glo dat baie hoë amptenare – insluitende die eerste minister, die aartsbiskoppe, moontlik selfs die koningin – heel waarskynlik bewus was van die skema.

Die beste waarmee die Britte vorendag kon kom na 50 jaar, was om in 2000 te erken dat die skema misleidend was en ‘n reisfonds is gestig vir kinders, nou volwassenes, wat wou terugkom om met hul families herenig te word.

Sedert 1999, toe die meeste van hierdie wrede skema op die lappe gekom het, het daar nog baie volwassenes vorentoe gekom om hul stories te vertel as verlore kinders. Sommige is na ‘n half eeu weer met familielede herenig.

John Hennessy, een van die seuns wat by Bindoon mishandel en misbruik is, is ook in 1999 met sy ma in Engeland herenig. Hy was 65 jaar oud en sy ma 86.

Die merkwaardigste ding van hierdie stuk geskiedenis, is dat dit amper nooit vertel is nie. As ‘n maatskaplike werker in Nottingham nie per ongeluk hierop afgekom het toe sy ‘n ander geval probeer opspoor het nie, sou hierdie tragiese stukkie geskiedenis nooit die boeke gehaal het nie. Nóg die Britse regering, nóg die Australiese regering en nóg die ‘Christian Brothers’ wou dat die wêreld hiervan te hore kom nie. Hulle het almal gehoop dat die tyd dit sou laat verdwyn en dit het amper. Die jongste verlore kinders is reeds in hulle 50′s

Nog ‘n paar dekades en daar sou niemand oor gewees het om die stories te vertel nie. Daar is wel ‘n reisfonds, maar daar mag dalk binnekort ook nog regsgedinge wees. Maar daar kan nooit geregtigheid vir hierdie verlore kinders wees nie.

Die uiterste tragedie vir hierdie kinders is iets waarmee die meeste van ons ons nooit sal kan vereenselwig nie. Probeer jou voorstel dat jy nie een enkel gelukkige herinnering uit jou kinderdae kan onthou nie. Nie een nie.

Ja, dit is wat hierdie verlore kinders nie het nie. Geen gelukkige herinneringe uit hul kinderdae nie. En dit is iets wat niks en niemand ooit vir hulle sal kan teruggee nie!

Bron: http://www.cbsnews.com/stories/1999/03/24/60II/main40269.shtml

The Host – Stephenie Meyer

Ek lees byna enige iets, maar ek was nog nooit ‘n groot leser van wetenskapfiksie of stories oor vampiere en sulke goed nie. My meisiekind het beslis nie my liefde vir lees geërf nie, vir haar is lees byna soos tande trek. Toe ek dus hoor dat sy AL vier boeke in die Twilight reeks van Stephenie Meyer in minder as ‘n maand deurgelees het, het ek besluit ek moet sien wat is so boeiend aan hierdie stories.

Die enigste boek van Stephenie Meyer wat ek toe onmiddellik in die hande kon kry, was ‘The Host’. Blykbaar het Stephenie hierdie boek reeds in 2008 geskryf en dis maar nou eers wat dit regtig hier bekend begin raak het. Natuurlik as gevolg van haar gewilde Twilight reeks. ‘The Host’ is Stephenie Meyer se eerste sogenaamde volwasse roman. Blykbaar is die Twilight reeks meer vir tieners geskryf, maar sover ek gehoor het, verslind oud en jonk dit. (Ek het dit intussen ook verslind -LOL!)

Omdat dit ‘n wetenskapfiksie verhaal is oor ruimtewesens wat die aarde oorneem, was ek nogal skepties en onseker of ek dit regtig wil lees. Ek lees nie naastenby genoeg na my sin nie, maar besluit toe een Vrydagaand ek wil ‘n slag ‘n lekker boek lees. ‘The Host’ lê toe al ‘n week vir my en loer en ek dink toe ek sal ten minste die eerste hoofstuk lees en as dit ‘n pot strooi is, dan kan ek nog iets anders kies.

Wow, wat ‘n lees ervaring! Nog lank voor die einde van hoofstuk een was ek vasgevang – hoek, lyn en sinker. Die boek is heel naweek orals saam met my – en ek bedoel ORALS. Die Sondagoggend het ek die laaste hoofstuk gelees en ek was sommer mislik omdat die storie klaar is.

‘The Host’ is nie sommer net wetenskapfiksie nie – daar is avontuur, aksie, drama en naelbyt spanning ook. En dis ‘n anderster liefdesverhaal.

Die verhaal gaan oor ruimtewesens wat die aarde oorneem. Wesens bekend as ‘Souls’. Hierdie silwer, wurmagtige kreature kan net regtig lewe binne in ‘n ander wese. ‘n Soul het dus ‘n menseliggaam nodig as gasheer. Die Souls het ongemerk die Aarde infiltreer en hulself binne in mense begin vestig. Teen die tyd wat die mensdom begin agterkom het iets is verkeerd, was dit klaar te laat. ‘n Soul sal die menslike liggaam oorneem en die persoon binne-in doodeenvoudig uitwis, alhoewel hulle daardie persoon se geheue behou. Met die hulp van hierdie geheue, lok hulle dan ander mense en word hele families gou-gou oorgeneem.

Souls is ‘n vreedsame ras en voel dat die mensdom nie die lieflike planeet Aarde verdien nie, aangesien die mense mekaar vermoor en vermink en die aarde vernietig. Souls is ook ‘n hoogs gevorderde spesie wat alle siektes blitsig gesond maak, selfs die aarde se ongeneeslike siektes soos kanker. Verder maak Souls nie oorlog nie, hulle lieg nie, hulle oortree geen wette nie, nie eers ‘n spoedbeperking nie. Alle Souls werk vrywillig in die veld waarin hulle die beste is, daar is geen geldstelsel nie en enige iets wat ‘n Soul nodig het, gaan haal hy doodeenvoudig van die winkelrakke af. In kort, die Aarde is ‘n paradys onder die Souls se beheer.

Daar is egter geen plek meer vir “regte” mense nie. Die Souls het ‘n soort sekuriteitsmag – die Seekers – en hulle soek heeltyd na mense wat nog nie deur ‘n Soul oorgeneem is nie, vang hulle en maak van hulle ook Souls. Alles natuurlik baie ordentlik en vreedsaam, volgens die Souls.

Daar is egter sommige mense wat hulself nie so maklik laat oorneem nie en wat die ou Aarde wil terughê, foute en al. Een van hulle is Melanie Stryder, ‘n rebel wat weier om oor te gee en op vlug is saam met haar broer Jamie en haar minnaar, Jared.

Die stil oorlog is amper verby en daar is bitter min regte mense oor toe Melanie per ongeluk deur die Souls gevang word. Wanderer is ‘n Soul wat byna ‘n soort legende onder haar eie wesens is, omdat sy al op 8 ander planete gebly het – Souls bly gewoonlik nie op meer as 3 planete in hul leeftyd nie. Wanderer word in Melanie se liggaam oorgeplant, maar niemand het rekening gehou met Melanie se wilskrag nie. Melanie is sterk genoeg dat Wanderer dit nie regkry om haar heeltemal uit te wis nie.

Wanderer kan hierdie menslike wese glad nie verstaan nie. In die agt vorige gasheer liggame waarin sy al gebly het, het sy nog nooit met so iets te doen gekry nie. Wanderer se taak is om Melanie se geheime uit te snuffel en dan aan die Seekers oor te dra, sodat hulle die ander rebelle kan opspoor, maar Melanie bou ‘n figuurlike muur om haar geheue en al wat deurkom na Wanderer is Melanie se groot liefde vir Jamie en Jared.

Tot haar skok besef Wanderer dat sy gevoelens vir Jamie en Jared begin ontwikkel, dat sy bekommerd is oor hul veiligheid, na hulle verlang en dat sy simpatie het met Melanie wat vasgevang is in haar eie liggaam en net met haar verstand kan skop en skree en weerstand bied. Dan doen Wanderer die onvergeeflike. Sy vorm ‘n bondgenootskap met Melanie en saam gaan soek hulle vir Jamie en Jared. Melanie vertrou haar nie onmiddellik nie, maar mettertyd bewys Wanderer haarself bo verdenking, nie net aan Melanie nie, maar ook aan ‘n groep menslike rebelle.

Hoe meer Wanderer alle kante van menswees ervaar, hoe meer besef sy dat haar eie mense, die Souls, verkeerd was om hierdie spesie se planeet van hulle af weg te vat. Dit bring haar by die punt waar sy besluit om die hoogste offer te bring.

Ek gaan niks meer van die verhaal weggee nie, behalwe net dat die einde ‘n lekker onverwagte kinkel in het. Lees dit self – dis deur en deur die moeite werd. Dis regtig ‘n onvergeetlike storie oor die volharding van liefde en die kern van menswees.

In die slotparagraaf staan een sin vir my bo alles uit: Daar is nog hoop vir hierdie planeet van ons.

Verder met Vrede – Barrie Burger

‘Verder met Vrede’ is ‘n boek, ‘n perde storie, ‘n ware verhaal.
Ek was anderdag nie oppad boekwinkel toe nie, toe ek sommer vanself daar inloop, ingetrek deur ‘n onsigbare magneet. Dit is nie vir my iets nuuts nie. Boeke het nog altyd so met my gemaak. Trek my nader, sluk my in. Ek moes al gaan steak koop, dan gaan ek eerder huis toe met maalvleis en ‘n boek.

Dié dag het ek egter in die boekwinkel gestaan met geen idee van hoekom nie en ook geen lus vir boek koop nie. Ja, dit gebeur wel soms. En skielik staan ek met hierdie boek in my hand. ‘Verder met Vrede’. ‘n Boek waarvan ek nog nooit gehoor het nie. ‘n Boek oor die perdeman van die fliek Tornado. Oor sy rit van 40 dae te perd, van die Kalahari na die Kaap.

“Boring”, dink ek, en sit die boek terug op die rak. Maar die boek laat hom nie vertel nie. Toe ek weer sien, is hy terug in my hand en ek oppad na die betaalpunt toe. Ek WEET ek wil nie die boek hê nie, ek WEET ek het nie regtig nou die geld vir die boek nie, ek WEET ek gaan heel waarskynlik doodverveeld wees met die storie en NOOIT die boek klaar lees nie. Maar die boek wil nie hoor nie en maak my betaal en hom huis toe vat.

Die dae het verbygegaan. Op ‘n dag soek ek iets om te lees. Daar is maklik 50 boeke in my rak wat nog wag om gelees te word. Lekker boeke waarna ek al lank uitsien, maar my hand trek vir ‘Vrede’ uit. Ek kyk die boek so en dink, maar bliksem, ek WIL jou NIE lees nie, maar ek maak die boek oop en ek begin lees. En ek kan nie weer ophou nie. 338 bladsye lank sit ek vasgenael. Vir die eerste keer in maande lees ek ‘n boek in een sessie deur. Ek kon nie die boek neersit tot ek die laaste tree saam met Barrie en sy perd gestap het nie.

Dis so ‘n eerlike storie, ‘n sonder tierlantyntjies storie, wat mens diep binnekant kom raak. Dit is Barrie Burger se hartsverhaal, in sy eie manier van praat, oor sy 40-dae lange rit saam met sy geliefde perd, Vrede, van die Kalahari tot in die Kaap. Dis egter nie net ‘n reis te perd nie, maar ook ‘n geestesreis.

Barrie Burger doen al 24 jaar lank sendingwerk in die Kalahari. Hy sal  eenvoudig op ‘n perd klim, ‘n koers inslaan, slaap in die veld waar hy kom en so op sy pad mense vertel van die Woord. Barrie is getroud met Annette en hulle woon op Noenieput in die Kalahari.

Met die bekendmaak van sy plan om Kaap toe te ry per perd, het baie mense vir Barrie ongelowig gevra waar hy dan elke dag kos en slaapplek vir sy perd en homself gaan kry. Soos wat daar elke dag ‘n uitweg kom vir hierdie vraag, dink Barrie

Maar so gaan dit mos. ‘n Ander se spook kom klop aan jou voordeur en as geloof dit oopmaak is daar skielik net niks. Geen spook nie en ook nêrens eens ‘n spoor van dié wat so gretig en bang help klop het nie.

So tipies van dié wat nie ervaar hoe God se hand voorsien waar sy vinger ook al wys nie. Baie presies oor hul bekommerde beplanning vir ‘n ander se môre maar totaal afwesig as die wonder gebeur.

Ek haal ‘n paar stukkies uit die boek aan – stukkies wat my hart geraak het, oor mense se innerlike seer, wat hul soms so alleen moet dra, omdat mense nie meer mekaar se binneste raak sien nie:

Moegword moet ‘n soort gawe wees wat betyds kom sê as genoeg genoeg is. En is die moegheid fisies word dit gou gou opgemerk. Die simptome daarvan spreek immers vir hulself. Want sweet en ‘n gejaagde asem of vinnige hartklop met ‘n liggaamshouding wat van uitputting dalk al lê kan moeilik weggesteek word.

Maar kom lê die moeg in die skadu’s van die mens se binnekant, stap die wêreld ewe maklik en onwetend verby. Selfs sonder om een maal om te kyk. En vind jy nie sommer ‘n skouer vir die swaar van die kakebeen nie. Asof die wêreld om jou net nie ‘n oog vir die binnegoed van die lewe het nie. Waar bloedige oorloë diep spore van ongevraagde pyn op die onsigbare slagveld van die gemoed getrap het. En ‘n stuk Getsémané gelos het waar sweetdruppels van weer probeer soos bloed geword het. In ‘n alleenheid wat net jy ken.

Net jy.

EN

Soos mense ook maar maak. Dra die gistergoed soms vir jare saam terwyl niemand iets daarvan weet nie.

Moet ‘n mens dan op ‘n sekere manier aanmekaargesit wees voordat jou gisters vir jou nog regtig saak maak. Is vandag se besig wees met net môre se hoop dan al wat sin maak in die oneindige gejaag na iets wat op sy beste dalk nie eens beter sal wees nie. Sterf die gistergoed dan as niemand anders daarvan weet of nie meer daaroor praat nie. So asof vandag se toesluit en daarvan vergeet, môre se vrede verseker.

Of dalk is die ver pyn van lank gelede genoeg rede waarom die lewe vir vele maar net om vandag en môre draai. So soek hulle maar liewer iets beter in die toekoms want hul gisters is dan ‘n pyngemors.

EN

Dinge van die hart het mos nie vensters nie. En as daar ‘n deur is, bly die grendels toegesluit. Soms jare lank.

EN LAASTENS

Dis nie ‘n sonde om stukkend te wees nie. Dit het immers ‘n stukkende Verlosser gekos om ‘n stukkende wêreld te genees.

Saam met Barrie word jy een met Vrede en vind jy vrede in jou gemoed en ervaar jy jou Skepper nuut. En leer jy dat om iets van God af te bid, geen waarborg is dat jy dit gaan kry nie, maak nie saak hoe edel jou gebed se bedoeling is nie. En leer jy saam met Barrie om ook daarmee vrede te maak.

Isak Burger, ‘n jare lange vriend van Barrie, sê oor die verhaal: ‘Dit gaan jou hart roer. Soos dit met my gemaak het.’

En ja, inderdaad. Geen mens kan onaangeraak anderkant hierdie storie uitstap nie.

Vrede vir 2011.

Donker Liefde – Anoux Venter

Ek het hierdie boek in ‘n vriendin se huis gesien: Donker Liefde, my verhouding met heroïen – Anoux Venter.

Dit was duidelik dat die boek al deur en deur gelees is.

Ek tel dit op en blaai daardeur en my kop loop ver draaie. Sy kom die vertrek binne en sê: “Jy kan dit kry, vat dit saam en lees dit. Gee dit daarna vir wie jy ookal dink nodig het om dit te moet lees. Ek het dit by L gekry.”

Ek weet L se dogter is dood van ‘n oordosis. Ek wonder wat die boek vir haar vertel het.

Daardie volgende Sondagoggend trek ek die boek nader en begin langtand lees. Ek sit die boek nie weer neer nie, behalwe net om aan te trek. Ek lees selfs terwyl ek eet. Ek lees aaneen, ek lees tot die boek klaar is, al 200 bladsye. Ek dink aan soveel mense vir wie ek graag die boek sou wou gee om te lees. En ek huil omdat ek weet dit kan met enige een van ons se kind gebeur – niemand is te goed opgevoed, te slim, te mooi, te ryk of te wat ook al nie. Dwelms is nie gepla met klas of ras nie.

Anoux Venter skryf oor haar jarelange verslawing aan dwelms en uiteindelik aan heroïen, dodelikste dwelm van almal.

Sy skryf:

“Ek kan aangaan en aangaan oor daardie eerste keer, die emosies en gevoelens was enorm groot. Maar ek moes dit net nooit gedoen het nie, dis die punt. Sommige mense, soos ek, is gemaak om daarvan te hou. Ons persoonlikhede, swakhede, vrese en liggaamselle is eenvoudig gemaak om heroïen te aanbid. En jy sal nooit weet watter mens jy is totdat jy dit probeer het nie, en dan is dit reeds te laat.”

“Waar heroïen die vorige dag nog vir my ‘n aaklige, vieslike ding was, het dit skielik my persoonlikheid versterk, my goed laat voel oor myself. Ek het myself vinnig oortuig dis glad nie so erg as wat die TV en grootmense dit laat klink het nie.

Daardie aand het ek die trickster ontmoet – dis daardie stemmetjie wat jou altyd vertel dat jy okay is, nie verslaaf is nie, dat jy nie werklik steel of lieg of die waarheid vermy nie. Dit laat jou altyd beter voel.”

“Die ontrekkingsimptome het gereelder geword omdat ons geld begin opraak het. Die demoon wat op my siel geteer het, was heeltyd honger, heeltyd op soek.

Ons het Raine se ouers leeggetap. Mooi gevra vir geld, gesmeek, gesteel. Alles gevat wat hulle gehad het. Ek kon soms nie glo wat ek alles gedoen het nie, maar ek het probeer om so min as moontlik daaraan te dink, anders sou ek mal word. Ek het eenvoudig gedoen wat ek moes terwyl ek gesukkel het om dit vir almal weg te steek. As jy siek en seer is en jy het nie ‘n sent op jou naam nie, gee jy nie ‘n hel om van wie jy steel of hoe jy dit doen nie.”

Wanneer Anoux uiteindelik besluit om haar verslawing te verbreek, draai sy naby die dood om voor sy haar lewe weer kan begin opbou.

Elke mens met kinders behoort hierdie boek te lees, en ook dié sonder kinders. Vir die van ons wat al die paadjie gestap het met ‘n kind en dwelms, sny hierdie boek skoon… tot op die been.

Vir die wat nog nie het nie, gaan op jou knieë en sê dankie – elke aand.

‘n Blywende Vreugde – Audrey Blignault

Hierdie boek is al elders ook bespreek, maar ek sal voel asof ek iets onvoltooids laat as ek nie my eie opinie van die boek neerpen nie. Alhoewel ek jare terug heelwat van Audrey se vroeëre bundels gelees het, sal ek moet jok as ek sê ek onthou wanneer laas ek iets van haar gelees het. Ek onthou wel dat ek haar skrywes altyd heluit geniet het, maar dié onthou het eers weer teruggekom toe ek nou hierdie briewebundel van haar begin lees.

Ek het al op ver en vreemde paaie gedwaal met my lesery. Daar is al van my gesê dat ek alles lees waarop ek my hande lê, tot die etikette om blikkieskos! Dis nie te ver van die waarheid nie en omdat ek so alles lees, lees ek soms ook swakker boeke, maar ek het hierdie leesdrif in my wat sal maak dat ek selfs ‘n swak boek probeer klaar lees, eerder as om nie te weet hoe eindig die storie nie.

Toe ek met Audrey se boek in my hand staan in die biblioteek, het ek gewonder of ek regtig lus het om iemand se briewe te lees, maar onverklaarbaar kon ek dit ook nie terugsit op die rak nie. En van die eerste woord af was ek vasgevang en kon ek nie ophou lees nie. Dis vir my eintlik jammer dat die briewe nie kon aanhou tot 2008 nie.

Ek kon nie wag om te lees hoe Audrey die nuwe Suid-Afrika en sy skrywers ervaar het nie en ek is eintlik half teleurgesteld dat daar nie meer van haar briewe is waar sy daaroor skryf nie. Ek het ook lekker gelag toe sy vertel dat sy nie van plan is om ooit ‘n hygroman te lees nie. Dis nogal jammer, ek sou graag haar kommentaar daaroor wou hoor. Toemaar Audrey, ek moet ook nog ‘n hygroman lees!

Haar briewe is vir my ‘n rykdom van aanhalings wat ek neergepen het en altyd wil onthou en van boeke wat sy aanbeveel het, wat ek nou wil gaan soek en lees. Sommiges sal seker al uit druk wees, maar ek is seker dat ek deur haar ‘n hele paar gaan ontdek wat ek ook gaan gate uit geniet om te lees.

Ek wil graag een van haar aanhalings van Rilke hier neerpen. Dis vir my so pragtig verwoord:

“Gedigte is nie, soos mense dink, eenvoudig emosies nie (‘n mens het vroeg genoeg emosies) – gedigte is ervaringe. Ter wille van ‘n enkele gedig moet ‘n mens baie stede, baie mense en baie dinge sien. Jy moet diere begryp, jy moet voel hoe voëls vlieg, en jy moet die gebaar ken waarmee klein blommetjies in die oggend oopgaan. ‘n Mens moet kan terugdink aan paaie in onbekende streke, aan onverwagte ontmoetings en aan ‘n afskeid wat jy lank tevore sien aankom het. Jy moet dae uit jou kindertyd kan herroep, daar waaroor jy nog nie helderheid het nie, aan jou ouers wat jy moes krenk toe hulle jou tog ‘n plesier wou besorg en jy dit nie begryp het nie. Jy moet kan dink aan dae in stil gedempte vertrekke en aan oggende by die see, aan die see veral, aan oseane, aan nagte op reis wat hoog om jou verrys en saam met die sterre verdwyn, en dit is nog nie genoeg wanneer ‘n mens aan al hierdie dinge dink nie.

‘n Mens moet die herinnering hê aan baie liefdesnagte, waarvan nie één soos die ander was nie, aan kermende vroue in barensnood. Maar ook by sterwendes moet ‘n mens gewees het, ‘n mens moet by ‘n dode in ‘n kamer gesit het, in ‘n kamer met ‘n oop raam en die geluide wat in rukkende vlae binnekom.

Dit is ook nie genoeg dat ‘n mens die herinneringe het nie. Eers wanneer die herinneringe bloed word in ons, in die uitdrukking van ons oë, nameloos en nie meer te onderskei van onsself nie – eers dán kan dit gebeur dat in ‘n seer seldsame uur die eerste woord van ‘n vers in ons opstaan en van ons uitgaan.”

Audrey was ‘n mens met ‘n fyn siel, vir my ‘n regte ouwêreldse dame, met ‘n fyn humorsin en ‘n heerlike onnutsigheid aan haar. Die wat haar geken het, is voorwaar bevoorreg.

Vir enigiemand wat die Afrikaanse taal koester en versot is op lees, is Audrey se boeke, en ‘n Blywende Vreugde spesifiek, ‘n absolute noodsaaklikheid om te lees. Ek wil nou weer al haar bundels lees.

Vier briewe vir Jan Ellis – Steve Hofmeyr

Ek het met groot afwagting en verwagting na hierdie boek uitgesien. Ek het nog altyd van Steve se musiek gehou en sy poësie is van die beste. Ek respekteer sy talent as kunstenaar, maar hierdie verskoning van ’n boek was vir my ’n groot teleurstelling.

Ek weet daar is baie wat van my gaan verskil, ek weet daar is selfs diegene wat my sal wil stenig oor my opinie. Hierdie boekie se storie maak weliswaar ‘n impak, maar of dit ‘n boek werd was? Ek glo te min. Dalk ‘n novelle iewers in ‘n literêre tydskrif. Niks meer as dit nie.

Vier briewe vir Jan Ellis is Steve Hofmeyr se prosa debuut. Dis ‘n storietjie oor hoe een gebeurtenis iemand se hele lewensloop drasties kan verander. Ek wil my verstout en waag om te sê dat die storie nooit ’n boekvorm sou gesien het as die skrywer enigiemand anders as Steve Hofmeyr was nie.

Nee wat Steve, ek glo jy kan beter as dit doen. Net soos wat ek nie op die veroordeel-wa geklim het toe jou kaskenades op die lappe gekom het nie, gaan ek beslis nou ook nie op die verheerliking-wa van hierdie askies-tog boekie van jou klim nie.

Skryf vir ons ‘n ordentlike storie, Steve – ek glo jy kan. Of moet ek nie my asem ophou nie?