Expecting Adam

“Expecting Adam” deur Martha Beck is ‘n ware verhaal en vertel die storie van twee Harvard intellektuele wat uitvind dat hulle ‘n seuntjie met Down sindroom verwag. In die mededingende Harvard akademiese wêreld – waar tweejariges gestimuleer word om te leer lees sodat hulle toegelaat kan word tot die regte kleuterskool – word die gebeurtenis gesien as ‘n ramp en die paartjie word aangeraai om die baba te laat aborteer.

Maar selfs nog voordat Martha uitgevind het dat sy swanger is, gebeur ‘n reeks dinge wat die Mormoon-verander-in-ateis nie kan verklaar nie. En ‘n soort goddelike ingryping vind telkens gedurende die swangerskap plaas wat die paartjie duidelik adviseer: Hierdie baba moet julle hou, want hy gaan julle lewens verander.

Die verandering wat hulle voorsien is alles negatief nl dat Martha se man nie sy graad sal kan voltooi nie, sy werk sal verloor en dat hulle huwelik sal verbrokkel. Hulle vrees die verwerping wat hulle kind sal moet ervaar en staal hulle teen moontlike gesondheidsprobleme inherent aan Down sindroom. Die werklikheid is veel anders as wat hulle ooit sou kon verwag. Engele, liefde bo alle begrip en die verdrywing van vrees is maar sommige van die dinge wat hulle uiteindelik met Adam assosieer.

Dis die tweede keer wat ek die boek lees en ek het dit nou selfs nog meer geniet as die eerste keer. “Expecting Adam” draai alle vooropgestelde idees oor mense met Down sindroom op hulle kop. Dit spreek prioriteite aan. Dit laat meer vrae as antwoorde, maar laat mens diep ontroer en emosioneel bevredig.

‘n Paar interessante feite oor Down sindroom: Die term is “’n kind met Down (hoofletter D sonder ‘n s aan die einde van die woord) sindroom (kleinletter s).” Nie Downs of Downs kindjie of mongool of vertraagde nie. Mens sê veral nie “Hy is Downs nie. “(As jy kanker of verkoue het word jy tog nie jou siekte of kondisie nie.) “Hemelkinders” is ‘n baie mooi term, maar kinders met Down sindroom het die volle reikwydte van emosies wat enige ander kind het en kan beslis ook vloermoere gooi en stout wees. Die sindroom is te wyte aan ‘n ekstra 21ste chromosoom en word ook Trisomie 21 genoem. IK wissel by mense met Down sindroom en die meeste mense daarmee kan heeltemaal goed onafhanklik in die samelewing funksioneer en ‘n bydrae tot die samelewing lewer.

Advertisements

A Charlotte Mason companion : Personal reflections on the gentle art of learning

Ek is besig om A Charlotte Mason companion : Personal reflections on the gentle art of learning deur Karen Andreola te lees.

Die boek was deel van die tuisonderrigmateriaal wat aan ons gestuur is.

Dis nie dat ek onbekend is met Charlotte Mason nie. Redelik lank terug – ek dink Marco was nog ‘n baba – het ek die blog begin lees van ‘n vrou wat tuisonderrig met haar 6 kinders doen. Ek kan nie meer haar naam onthou nie en ek dink ook sy blog nie meer nie. Kan eerlik nie onthou of dit my eerste blootstelling aan tuisonderrig was nie. Ek twyfel. Maar dit was beslis die eerste keer wat ek verwysings na Charlotte Mason se werk gesien en ook gesien het hoe dit prakties toegepas word.

Charlotte Mason is in die 1800s in Engeland gebore. Oor haar kinderjare is min bekend, behalwe dat hulle redelik arm was en sy deur haar pa grootgemaak is. Later het sy met behulp van finansiele hulp van vriende gaan studeer as onderwyseres. Sy het ‘n hele aantal jaar onderwys gegee voor sy ontnugter begin raak het met die skoolsisteem van daardie tyd en uit die onderwys getree het.

Om mee te begin was klasverskille baie gedefinieerd en het kinders uit die laer klasse selde enige geleentheid gehad om skoolonderrig te ontvang. Kinders van die laer klasse is gesien as inherent “sleg”. (Onthou Charles Dickens?) Die hoërklaskinders het meestal die beste onderwys ontvang wat geld kon koop en is gesien as inherent “goed”. Ironies genoeg het ouers van die hoër klasse selde hulle eie kinders grootgemaak en is die takie gelaat aan ‘n string “nannys” en goewernante. Kinders is dikwels weggestuur kosskool toe. Die skoolstelsel was verbeeldingloos en sonder fut. (Dit maak die situasie nie vreeslik anders as wat vandag gebeur nie – nie waar nie? Lees asb die 10 punte wat ek uitgelig het later in hierdie inskrywing en wonder gerus saam met my of die status quo in die skoolstelsel nie grootliks verantwoordelik is vir skaaptropgedrag van mense nie.)

Tersyde. Ek kom uit ‘n skool waar klasse ingedeel is volgens prestasie en dit is ‘n voldwonge feit dat die klasse met swakker punte meestal swakker onderwysers gekry het en dat verwagtinge van onderwysers – en daarom die uiteindelike prestasie van kinders – sterk gekleur is deur hierdie onderskeid tussen kinders. Hoe is daai vir ‘n bose kringloop?

Charlotte het uiteindelik die geleentheid gekry om in die Engelse meredistrik ‘n skool te open om onderwysers op te lei en dis wat sy gedoen het tot haar dood in die vroeë 1900s. Deur haar onderrig en ‘n boek getiteld: “Home education ” het sy haar idees aan die wêreld bekend gestel. Die boek was gemik op moeders wat nie besonder ryk was nie en gee aan hulle idees hoe om hulle kinders ‘n ryke opvoeding te gee. Die boek was eers baie gewild, maar daar het later slegs fragmente van haar idees oorleef in ‘n wêreld wat al meer gesekulariseerd geraak het.

Ek het al ‘n bietjie geskryf oor die idees van Charlotte Mason en dis beslis te omvattend om in een bloginskrywing te behandel, maar ‘n paar punte wat vir my uitstaan is die volgende:

1.Kinders kom in die wêreld as volkome mense met die potensiaal om enigiets te bereik. Dit slaan die idee dat kinders as inherent “goed” of “sleg” gebore word die nek in.
2.Kinders sal wil leer mits die materiaal wat aan hulle voorgehou word ‘n breë veld dek en soveel as moontlik “lewende boeke” bevat.
3.Die begrip lewende boeke is in teenstelling met handboeke wat ‘n oorsig bied oor ‘n onderwerp. Dink bv aan ‘n skoolgeskiedenishandboek oor WWII in teenstelling met die skrywes van Corrie ten Boom of Anne Frank. Watter een gaan ‘n groter indruk op ‘n kind laat?
4.Kinders moet toegelaat word om wyd te lees, te reflekteer en verbande tussen materiaal te trek. So sal ‘n kind wat bloot lees oor ‘n komeet, minder geinteresserd wees as ‘n kind wat een aand by die venster uitkyk en die komeet raaksien waaroor hy gelees het.
5.Elke dag moet die geleentheid bevat om liefde te gee, iets nuttigs te doen en oor iets te dink.
6.Daarom behoort die atmosfeer in ‘n huis so te wees dat selfs ‘n daklose kind met vertroue kan sê: “Ons het ‘n huis. Ons het net nie ‘n plek om dit neer te sit nie.”
7.Liefdesdade gerig op ander, om iets te skep of deel te neem aan huishoudelike take is vêr meer gewens as om voor ‘n TV te sit of vermaak te word op welke wyse ook al.
8.Soveel tyd as moontlik behoort buite spandeer te word en alles wat daar waargeneem word moet deur die kind aangeteken te word in ‘n dagboek d.m.v sketse, beskrywing of aangevul deur prosa, poësie of Bybelverse.
9.Kuns is nie ‘n luukse nie, maar ‘n noodsaaklikheid. Kinders behoort van kleins af blootgestel te word aan die grootste werke (hetsy in skilderye of musiek) wat die wêreld opgelewer het.
10.Lesse moet kort gehou word. Huiswerk moet glad nie in die elementêre fase opgelê word nie. Toetse word ook nie geskryf nie. Maar daar word van die kind verwag om wat hy geleer het weer te gee na afloop van die les d.m.v. vertelling. As ‘n kind iets in sy eie woorde kan weergee “het” hy dit.

Hierdie boek is beslis die moeite werd om te lees. Al is dit dan net om krities te kan kyk na die skoolstelsels van vandag en (bykans) almal wat produkte daarvan is.

A thousand splendid suns – Khaled Hosseini

Khaled Hosseini is ook die skrywer van The kite runner wat gedurende 2007 in ‘n film omskep is.

In A thousand splendid suns skryf hy oor die lot van twee vroue in Afghanistan, Mariam en Laila.

Mariam – ‘n kind wat buite die eg gebore is en as sulks verwerp is deur haar pa – is slegs 15 jaar oud toe sy as bruid aan ‘n heelwat ouer man in ‘n dorp vêr van waar sy grootgeword het gestuur word. Haar huwelik is allesbehalwe gelukkig. Twintig jaar later trou Mariam se man met die jong Laila wat ook net 15 is. Na ‘n stormagtige begin, raak die twee vroue geweldig geheg aan mekaar en word Laila die kind wat Mariam nooit kon hê nie. Die twee vroue staan mekaar by deur die lyding wat ‘n wrede, lafhartige boelie van ‘n man en ‘n land geteister deur oorlog oor hulle pad bring. Dis die tyd van die Taliban – eers deur almal verwelkom as verlossers van die Russe, maar later gehaat as die oorsaak van geweervuur en bomme…en dood. Vir die vroue is die Taliban-regime nog erger. Hulle mag nie sonder die burka in die openbaar verskyn nie en moet ten alle tye vergesel wees van ‘n manlike familielid. Hongersnood, brutaliteit en vrees is waarmee hulle daagliks moet saamleef. Liefde triomfeer uiteindelik tog, al beteken dit dat ‘n ontsaglike hoë prys daarvoor betaal word.

Ek hou nie van boeke of flieks oor oorlog nie. Gedurende ‘n oorlog kom die mens se verskriklikste karaktereienskappe na vore. Niks is meer heilig nie. Noem my ‘n volstruis, maar ek verkies om nie daarmee gekonfronteer te word nie. A thousand suns is nie anders nie. Dis ‘n skokkende boek en mens is geneig om met Mariam se ma – ‘n verbitterde en ongelukkige vrou – saam te stem wanneer sy sê:

“It’s our lot in life, Mariam. Women like us. We endure. That’s all we have.”
“Learn this now and learn it well, my daughter: Like a compass needle that points north, a man’s accusing finger always finds a woman. Always. You remember that, Mariam.”

Hier word ‘n oorlog teen vroue gevoer en die gevolge is nie anders as die skade wat bomme en gewere aanrig nie. Vroue glo hulle is niks. Hulle maak hulle dogters groot om te glo hulle is niks. Hulle doen eenvoudig wat vir hulle gesê word.

Maar dan:

“..it was not regret any longer but a sensation of abundant peace that washed over her. She thought of her entry into this world, the harami(buite-egtelike) child of a lowly villager, an unintended thing, a pitiable, regrettable accident. A weed. And yet she was leaving the world as a woman who had loved and been loved back. She was leaving it as a friend, a companion, a guardian. A mother. A person of consequence at last.”

Ek het gesê ek hou nie van boeke oor oorlog nie. A thousand splendid suns het ek egter in een dag deurgelees.

Hoogs aan te bevele.