Change of Heart – Jodi Picoult

Dit  is al ‘n geruime tyd wat ek besluit het dat ek meer van Jodi Picoult wil lees. 

Ek het ‘n Change of Heart in ‘n vriendin se boekrak opgemerk en dit summier geleen.  Ek het dit onder die hoop boeke uitgestoei en my vriendin vertel die boek gaan saam met my.

Sy het nie juis omgegee nie, maar my gewaarsku dat ek dalk teleurgesteld gaan wees.  Sy het al die boek 4 keer begin lees en kon nog nooit verder as die eerste paar hoofstukke kom nie.  Ek het besluit om nogtans vir myself uit te vind.

Om eerlik te wees het ek self oorweeg om die boek in die asblik te gooi na die eerste 50 bladsye.  Dit het Green Mile gegil en ek hou nie van plagiaat nie. 

Gelukkig het ek vasgebyt en ek het eers die boek neergesit nadat ek die laaste bladsy gelees het.  Daar is ‘n opsomming op die buiteblad:  “Your daughter needs a new heart.  The only match comes from a murderer.  What would you do?”  Misleidend, dit is net ‘n baie klein deel van die storie. 

Shay Bourne word ter dood veroordeel na die moord op die 7 jarige Elizabeth Nealon en haar stiefpa Kurt Nealon.  Kurt Nealon was ook ‘n gerespekteerde polisieman.  June, haar ma wil ook sterf na hulle moord, maar sy is 8 maande swanger met Claire. 

11 jaar later is Bourne se appélle op ‘n einde en sy terregstelling tyd en plek bepaal.  Claire kort drasties ‘n skenker hart en Bourne besluit sy hart moet na sy dood na haar gaan.  Intussen verander Bourne water in wyn, wek ‘n voëltjie uit die dood op en genees selfs ‘n man van Vigs. 

Vader Michael Wright, was ‘n jong student in wiskunde toe hy juriediens gedoen het met Bourne se verhoor.  Maggie Bloom se lewenstaak is om die vryhede van mense te verseker.  Sy is teen die doodstraf en Bourne se saak is nog ‘n protes daarteen.  As sy hom nie van die dood kan red nie, moet dit ten minste op sy terme gebeur. 

Hy moet sterf op ‘n manier wat hy verkies, ‘n manier wat sy hart vir Claire sal red.  Al sal June nooit instem dat haar man en dogter se moordenaar se hart vir Claire red nie.  Claire wat bloot net nie meer kan bekostig om kieskeurig te wees nie. 

Die Green Mile herinnering is eintlik toevallig.  Die moordenaar word paralel aan Jesus voorgestel.  Dit bevraagteken geloof, spesifiek oor wat geloof nou eintlik is en waarop presies dit baseer is.  Vrae wat baie mense baie ongemaklik sal maak.  Die vrae hou ook nie daarop nie.  Die regstelsel, die doodstraf en ons eieregtige veroordeling van mense kom ook onder die soeklig.

Ten spyte daarvan dat die storie verloop het soos ek vermoed het dit sou, dink ek nie dat dit regverdig sal wees om die boek voorspelbaar te noem nie.  Die storie vloei maklik en daar is genoeg onderliggende elemente om tot op die laaste bladsy boeiend te bly.

Dit is beslis ‘n boek wat ek gaan koop en weer lees.  Ek dink ook dit sal ‘n briljante fliek sal maak.  Ek sal dit ook vir ander aanbeveel, veral as hulle nie bang is dat alles waaraan hulle glo bevraagteken word nie.  Jodi Picoult verdien om topverkoper te wees.

Gaan lees ook gerus meer hier oor die storie agter die storie.

Advertisements

My Sister’s Keeper – Jodi Picoult

Teen die tyd het baie al seker hierdie fliek gesien en heelwaarskynlik die boek ook gelees. Ek het eers die boek gelees en toe die fliek gaan kyk, en ek was spyt. Die fliek eindig nie eers dieselfde as die boek nie. Ek dink die filmmense het die fliek laat eindig soos wat mens logies sou verwag, en ek dink daardeur het hulle die verhaal ‘n onreg aangedoen.

Die verhaal gaan oor Kate, 16 en haar suster Anna, 13. Op twee jaar oud, is Kate gediagnoseer met ‘n seldsame soort terminale leukemie. Nie Kate se ouer broer, Jesse, of enige van haar ouers se genetiese samestelling was geskik vir ‘n bloed- of beenmurgskenking nie en die kanse was skraal om ‘n onbekende skenker te vind. Na hul dokter se terloopse opmerking oor ‘n ander ouerpaar wat nog ‘n kind gehad het, nadat hul een kind gediagnoseer is met leukemie, en toe uitgevind het hierdie kind is n perfekte skenker, besluit Kate se ouers uit desperaatheid om ‘n genetikus te gaan spreek.

Anna word dus geneties gekweek, met die hoofdoel voor oë dat sy ‘n skenker vir Kate sal wees. Aanvanklik sou slegs Anna se naelstring se stamselle gebruik word om Kate se eie onvoldoende bloedselle te voed en die leukemie in remissie te plaas. Dit is dan ook aanvanklik ‘n sukses.

Ongelukkig hou dit nie daar op nie. Kate is vir vyf jaar in remissie voordat die kanker met alle mag terugkeer. Weer moet Anna bloedselle skenk. Soms trek die dokters te min en moet sy teruggaan, tot soveel as drie keer na mekaar. Sy is net vyf jaar oud en die hospitaal en alles wat daarmee saamgaan, is eers vir haar ‘n verskrikking, maar mettertyd begin sy haar lot gedweë aanvaar. Haar ouers, maar veral haar ma, Sara, laat haar dan ook van kleinsaf verstaan dat dit haar lewenstaak is om haar suster te red.

Elke keer red Anna se bloed Kate vir ‘n rukkie, maar elke keer kom die kanker tog maar weer terug. Later jare skenk Anna ook beenmurg, nog ‘n pynlike prosedure. Anna, wat uitblink in yshokkie, word ontneem van die voorreg om weg te gaan op ‘n gesogte hokkie toer, want wat as iets met Kate gebeur en sy het Anna se bloed nodig terwyl Anna weg is? Anna voel naderhand dat sy onsigbaar is en net deur Kate bestaansreg het.

Dan, op sestien, gee Kate se niere in. Kate het reeds alle beperkinge op hoe lank sy sou bly lewe, verkeerd bewys, danksy Anna. Nou verwag haar ouers dat Anna ‘n nier aan Kate moet skenk. En dis hier waar Anna besluit om die streep te trek. Nou, op dertien, gaan sien Anna ‘n prokureur en dagvaar haar ouers vir die regte op haar eie liggaam – vir mediese emansipasie.

Dit is hier waar die boek se verhaal begin. Die leser leer ken vir Jesse, die ouer broer, wat al jare terug besluit het hy is niks werd in sy familie, want sy bloed was nie goed genoeg om sy suster te red nie. Jesse beskou homself reeds as jeugmisdadiger en terwyl Brian, die pa, ‘n brandweerman is, word Jesse ‘n brandstigter, alhoewel net van leë en verlate geboue. Sy ouers is meeste van die tyd nie eers bewus van Jesse se doen en late nie, want Kate se krisisse oorskadu gewoonlik alles.

Net een keer, op tien, toe Sara vir Jesse weereens teleurstel deur nie ‘n belofte aan hom na te kom nie, omdat Kate siek geword het en Sara op hom skree om groot te word en te besef die wêreld draai nie net om hom nie, verloor Jesse dit en skree terug: “Yeah, right, she’s sick. Why don’t you grow up? Why don’t you figure out that the world doesn’t just revolve around her?!”

Agterna dra hy swaarder as ooit aan sy skuldgevoel. Dis dan ook hy wat bitter vir Anna sê, toe hy uitvind dat sy ‘n prokureur wil gaan sien: “Don’t mess with the system, Anna. We’ve all got our scripts down pat. Kate plays the Martyr. I’m the Lost Cause. And you, you’re the Peacekeeper.”

Die hoofstukke van die boek is afwisselend uit die perspektief van een van die karakters geskryf. En soos mens lees van een hoofstuk na die volgende, ry jou emosies en jou vermoë om kant te kies, wipplank. Somtyds wou ek Sara skud en vir haar skree; “Sien tog net jou ander twee kinders ook raak!” En ander kere het ek so ‘n ongelooflike diep simpatie vir haar gehad. Hoe kies ‘n ma regtig tussen haar twee kinders? Hoe kies jy om een te laat sterf, omdat ‘n ander een se lewenskwaliteit nie meer daaronder kan ly nie? Daar is ook geen oomblik wat die leser daaraan kan twyfel dat Sara vir Anna ook onvoorwaardelik liefhet nie, al was Anna “gekweek” ter wille van Kate.

Een oomblik sien mens Sara se kant in, die ander oomblik stem jy honderd persent saam met Anna se optrede. Die pa, Brian, is ook in twee geskeur, nes die leser. Dit veroorsaak dan ook verwydering tussen hom en Sara.

Vir my as leser, was dit asof ek magteloos gestaan en toekyk het hoe ‘n gesin, waar soveel liefde in werklikheid vir mekaar opgesluit lê, teen duiselingwekkende spoed op ‘n afgrond afstuur. Soos Anna tereg op ‘n keer teenoor haar prokureur opmerk, sal daar geen wenners in haar saak wees nie. Selfs nadat die regter die beslissing uitgespreek het, sou alles nog lank nie verby wees nie.

Teen die einde van die hofsaak neem die hele storie egter ‘n totaal onverwagte wending en net sodra die leser glo dat alles ten goede afgeloop het, tree die noodlot in.

Nie in my wildste drome het ek myself die einde van die verhaal so voorgestel nie. Dit slaan die leser soos ‘n vuis tussen die oë. Ek het die hele laaste hoofstuk deur gehuil, om maar net tot die eintlike besef te kom dat ons as mens heeldag kan loop en planne maak, maar dat ons nooit werklik heeltemal in beheer is nie.

Lees die boek gerus self, dis die moeite werd. Maar moenie ‘n gewone “happily ever after” verwag nie. Jy gaan veel meer kry as waarop jy gereken het.